Arvo Pärt - Spiegel im Spiegel

Az şey var Spiegel im Spiegel gibi güzelliğini sadelikten alan. Keşke ben de öyle olsaydım deyip, bu şarkıyı (şarkı demek hakaret aslında) kıskanıyorum yine bu gece.

"... kırmızı ve melodik siyah tonlardır."

Bu akşamı gelinlik bakmaya ayırmışım haberim yokmuş. Tabii ki kendime bakmadım. Y. önümüzdeki yaz evlenecek ama onunla beraber beni de bir heyecan sardı ki sormayın. Y. ile tanışıklığımız çok uzun değil. Geçen Şubat'ta İstanbul'da Mano'da otururken C. tanıştırmıştı bizi. Kendisini çok sevdim. C. sayesinde tanımaktan mutluluk duyduğum insanlardan biri ve hatta daha bile fazlası sanırım. Sonra o başka bir C. ile tanıştı. Birbirlerine aşık oldular. Üç hafta sonra da aileler birbirleriyle tanışacak. Sonra Y. Amerika'ya gidecek büyük ihtimalle C.'in yanına. Her şey güzel güzel devam edecek onlar için ki öyle olmasını en az kendi mutluluğumu istediğim kadar çok istiyorum.

Neyse bu kadar saat kendisine baktığım gelinliklerden sonra kendim için de ileride belki giyerim diye koydum o modellerden birkaç tanesini bir kenara. Buraya koymayacağım merak etmeyiniz. Nasılsa öyle bir durum da yok ortalıkta ve olacağını da düşünmüyorum birkaç sene kadar. Yine anladım ki ciddi ciddi uzakmış bana bu işler. Dekorasyonu, aksesuarları ve kıyafetleri dışında bulaşmayayım bu gibi işlere.

Bugün sabah ilginç bir rüya gördüm. Sabah sabah daha uyanmamış halimle de o sıraa saat farkından dolayı ayakta olan Muzo'ya anlattım tüm rüyayı. Birkaç gün boyunca film izleyince, filmlerden belli parçaları birleştirip kendi filmini çekmiş bilinçaltım.

Ntv'de bu akşam tam da Y. ile gelinliklere bakarken, Anne Boleyn'in hayatını anlatan bir belgesel vardı. Bu belgeseli buraya yazma sebebim ise, fondaki müziklerdi. SigurRòs'un Untitled #1'ı duyduğum andaki şaşkınlığım daha dinmeden, Spiegel im Spiegel başladı. Filmlere, belgesellere böyle güzel müzikler seçen insanlarla tanışmak istiyorum.

Başka da bir şey yok söyleyeceğim. Ha bir de 4 Months, 3 Weeks, 2 Days'i izledim sonunda.
Evet, sonunda.
Öyle.

Sigur Rós Untitled #1 music video
by dailypenguin

Arvo Pärt üzerine...

İnsanın içinde arada hayatın gidişatına kapılıp hissetmediği boşlukları vardır ya hani...

Arvo Pärt onları o hengamenin içinde öyle bir hissettiriyor ki, bazen ondan başkası kesmiyor. Açıyorum Cantus in Memoriam Benjamin Britten'ı. Sessizce başlıyor her şey. Farkında bile olmadan. Sonra yavaş yavaş ilerliyor. Sigur Rós'un bu adamdan etkilendiğini duyduğumda hiç şaşırmamıştım zaten. Gülümseyerek, "biliyordum" demiştim çok iyi anımsıyorum. Yaylılar giriyor devreye sonra, çan sesleri arada yankılanıyor içinizde o boşlukların her zerresini hissettirecek kadar yayılıyorlar... Birer birer hiç de yaşanmayan, yaşansa gerçek olmayacağını bildiğiniz ama illa ki olsun istediğiniz o uç noktaları arıyorsunuz... Ama hayır... Vermiyor size istediğinizi. Gittikçe yükselen sesten başka bir şey yok onun müziğinde. Sadelik ve ortalarda gezinmenin tepe noktasındaki güzellik var. Aralarda heyecanlanıp "Evet, o an bu" diyorsunuz ama hayır... Tabii uçlarda yaşarsak acımızı daha çabuk tüketiriz ya. 9 şiddetinde depremler olursa içimizde mesela 10 saniyelik, o 10 saniyede tüm gerginliğin gideceğini bilerek o depremi bekler dururuz. O ana kadar içimizde ufacık sarsıntılara yer bile vermeyiz. Yok işte Arvo'nun müziğinde bu. Her şarkı orta şiddetli bir deprem. Bazıları koskoca altı dakika on bir saniye sürüyor, bazıları sekiz dakika on altı saniye... Onlar sonlanana dek o depremlere katlanmak gerekiyor. İnsanın bacağını tatlı tatlı kaşırken artık acısa bile kaşımaktan aldığı hazzı sürdürmek için acıya katlanması gibi... Sarsıntılar sonlanınca sanıyorsunuz ki hiçbir şey tam olarak yıkılmayacak ve yıkım olmadıkça da yerine yenileri inşa edilmeyecek. Sallanırken sizle beraber her şey, sıkıntısını yaşıyorsunuz bu tatminsizliğin. Halbuki öyle değil... Tam da böyle uzun süren orta dereceli bir depremle yıkılır yıkılması gerekenler. Hangimizin kırık dökük ilişkileri çok büyük nedenlere ihtiyaç duydu ki sonlanmak için... Bir anlık bir kırılma, ufacık bir söz, saçma sapan bir bakış ama hepsinin ardında zamana yayılmış ayrı ayrı detaylar silsilesi... Bu kadar ortalama şeyler yetiyor gereken yıkımın gerçekleşmesine...

Biri altı dakika on bir saniye, diğeri sekiz dakika on altı. Biri Benjamin anısına, birisi ayna içindeki aynaya... İkincisi için şöyle demişim sözlükte, özlemenin ne demek olduğunu anımsadığım ama yine de güzel olarak hatırlanan bir günün geceyarısında:

"düşünce ve hislerin kenarına köşesine değmeden sizi tam olmanız gerektiği hale getirebilen arvo pärt şaheseridir. sade ve yalın tınıları ve dengeli iniş çıkışlarıyla kendi kendinize sağlayamadığınız iç dengenizi sağlamanıza en büyük yardımcıdır. tarafımdan birpazaröğledensonrasıhuzursuzluğuvaktinde, yanyanayken yalnızlığını özlemeyen iki kişi olarak, karşılıklı bakışarak dinlenmek istenendir."

Bense şu anda Spiegel im Spiegel dinlerken, yalnızlığımı özlüyorum tek başıma oturduğum yerde. Artık o son cümlenin gerçekleşeceği zaman, öyle bir kişi diye bir şey varsa, her "mucize" dediğimde aklıma geliyor o an. Eskiden yalnızken bile yanımda olan melek diye bilinenler hayalete dönüşüyor bazen. Etrafımda dolanıp duruyorlar. Dolanırken elim ayağım buz kesiyor. Bir Mayıs gününde battaniyeme sarınıyorum. Kulağımda on altı dakika yirmi iki saniyelik Silentium, sallanarak uykuya dalmak için odama doğru ilerliyorum...

Spiegel im Spiegel esintili bir yazı

Imagine Room'un renk değiştirdiği bir günü geride bıraktık.

Spiegel im Spiegel çalıyor burada mutfakta. Önümde yaptığım kış çayım, yanımda kedim, ellerim klavye üzerinde yazıp duruyorum. Bu ellerle daha güzel şeyler yapmak isterdim şu anda ama şu anda klavye üzerinde durmaları uzaklara dokunabilmenin tek yolu.

Hastayım ve hassasım. Çok hastayım ve çok hassasım. Hiç hassas değilmiş gibi davranıyorum. Sonra buna inandırıp, bir yerlere iz bırakıyorum belki bulan olur, beni içine daldığım her ne ise oradan çıkarabilir diye.

Sonra kaşınıp, hassaslığıma bakmadan, aldırış etmeden, açıyorum bir sitenin bir sayfasına bakıyorum canımın yanacağını bile bile. Okuyorum satır satır. İlk kez bu sayfayı okurken böyle hissettiğim anları tekrarlıyorum merakla. Nereye kadar böyle hissedebilirim, bu his daha ne kadar derinleşir diye meraklanıyorum canımın yanmasına aldırmadan. Okudukça canım daha çok yanıyor, küçükken gözümün önüne gelen bir imge canlanıyor... Bir çölün üzerinde hafif rüzgarda salınırken kaktüsler çıkıyor dikenleriyle yerin altından. Sonsuz diken bir taraflarıma batıyor. Hissizleşiyorum artık ama o kadar çoklar ki canımı yakmaktan çok ağrıtıyorlar her bir yanımı. Tek tek okuduğum o kelimeler de tek tek canımı yakarken, bir araya geldiklerinde beni hasta edecek kadar ağrı yaratıyorlar bedenimde. Şu anda onları tek tek hissetmiyorum belki ama tüm ağırlıklarıyla üstümdeler. Bir kaç parçaya ayrılmışlar hatta. Bir kısmı alnımda, aklımın içinde; bir kısmı boğazımda, orayı ağrıtıyorlar, söyleyemediklerim olarak; bir kısmı da göğüs kafesimde, bir türlü öksürmek ve dışarı atmak istemediğim o his yoğunluğu gibi kalbimde. İyi bir ağrı kesici, ateş düşürücü, sinüzit yokediciye ihtiyacım var. Hepsi tek bir tabletle halledilebiliyor aslında ama ilaca dememişler ki sen bu işe yarıyorsun diye zamanında. O da bilmiyor tabii, işlevsiz işlevsiz duruyor bir kenarda kendinden habersiz.

İnsanların da yapabileceklerinin farkına varmadan yaşayıp gitmesi ne acı bir şey... Biliyor olup da kılını kıpırdatmayanlar, korkanlar, yapabilecekleri değişimlerin sorumluluğunu almak istemeyenler diye uzar gider bu liste. Susuyorum o yüzden gerek yok değinmeye daha fazla.

Aklım çok karışık. Yazıp yazıp siliyorum bir çok şey yine. Son hasta olduğum zamana gidiyor hafızam hatta ara ara. Bana bakan bir adamı anımsıyorum. Uzun süredir görmediğim bir adam. Bana, okuduğum o başkasının kelimeleri ve cümlelerini söylemiş olan adam. Şimdi ben onları söylemek isterken, birilerinin bana bunları fısıltıyla bile olsa söylemiyor oluşu pek garip geliyor.

Alışıyor ama insan... Alışkanlıklara alerjik olan insanlardansanız da bir süre sonra şimdi bana olduğu gibi hastalanıyor, ağlamak istiyor, sinirleniyor, homurdanıyorsunuz. Sonra o da geçiyor... Her şey değişiyor ama alıştığınız şeyler hep aynı kalıyor.